|
فهرست مقالهها |
«درآمدي بر سير تحول داستانهاي آرمانشهري» فصلنامۀ ادبیات داستانی؛ پاییز 1376
نويسنده: مهرداد تويسركاني
اين مقاله را حين تحصيل در دورة كارشناسي ارشد پژوهش هنر، به عنوان پژوهش براي دروس «تاريخ هنر» و «روش تحقيق» نوشتم. موضوعش، گونهشناسي داستانهاي آرمانشهري است. مطلب را در سايت درج نكردهام، چون سالها پيش فايل آن بين رفت و به مرور خطاها و كاستيهاي فراواني را در آن يافتم. البته از تركيب آن با مطلب بعدي، مقالة بهتري نوشتهام كه در همين سايت در معرض ديد قرار گرفته.
«زمانشهرها و داستانهای زمانشهری»
فصلنامۀ ادبیات داستانی؛ زمستان 1377 و بهار 1378
نويسنده: مهرداد تويسركاني
ادامهاي بر مقالة بالاست. گونهاي از داستانهاي علميتخيلي آرمانشهري، همچون «بنياد» آسيموف، «دون» فرانك هربرت و «قصههاي فضاي شناخته شده» لري نيون را در خردهگونهاي به نام «زمانشهر» يا «كرونوتوپيا» قرار دادم و به تعريف و تشريح آن پرداختم.
نشریۀ پیام نظام مهندسی، شمارۀ 3؛ آذر 1380
نويسنده: مهرداد تويسركاني
پيام نظام مهندسي (نشرية رسمي نظام مهندسي استان تهران) روي جلد شمارة فروردين 1380 را به يك منحني آشفتگي اختصاص داد و مشابه همان را هم روي كارتهاي تبريك نوروز خود چاپ كرد كه پرسشهاي زيادي را برانگيخت. به واسطة پدرم خبردار شدند كه من روي اين مطلب اندكي مطالعه دارم و يك مقاله خواستند. من هم بخشي از پاياننامة دورة كارشناسي ارشدم را كه به اين موضوع اختصاص داشت، برگزيدم و پس از تصحيح و بازبيني، در اختيارشان گذاشتم. يكي از فوايد چاپ مقاله آن بود تا آن زمان واژة «آشوب» را به عنوان معادل Chaos براي اين شاخه از رياضيات استفاده ميكردم. اما استاد ارجمند، آقاي مهندس سهراب مشهودي (عضو هيأت علمي دانشكدة معماري دانشگاه شهيد بهشتي) با ذكر دلايل كافي ثابت كردند كه «آشفتگي» معادل بهتري است. آنچه در اين سايت درج شده، همان متن اصلاح شده ميباشد.
«گذري بر تاريخچة تخيّلِ علمي در ادبيات فارسي كودك و نوجوان»
پژوهشنامۀ ادبیات کودک و نوجوان، شمارۀ 40، بهار 1384
نويسنده: مهرداد تويسركاني
«جايگاه تخيل علمي در ادبيات فارسي كودك و نوجوان»
ماهنامة روشنان، شمارة 2، بهار 1384
نويسنده: مهرداد تويسركاني
توضيح در مورد دو مقالة فوق كمي ماية خجالت است، ولي بايد گفت و براي اين جور اعترافنامهها، چه جايي بهتر از وبسايت خودم؟
اواخر اسفند 1381، از ماهنامة تازهتأسيس روشنان (يا روشنانپژوهش كه نشرية پژوهشي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان است) تماس گرفتند و خواهش كردند كه براي نخستين شمارة مجله، مطلبي در مورد ادبيات علميتخيلي كودك و نوجوان بنويسم. قرار بود كه اين شماره در خرداد 1382 منتشر شود. من هم كه سرم براي چنين كاري درد ميكرد، فوراً دست به كار شدم و طبق وسواس هميشگي، تمام تعطيلات عيد را صرف نوشتن مقاله كردم و آن را 15 فروردين تحويل دادم. خرداد شد و خبري نشد. وقتي حال مقالهام را جويا شدم، گفتند كه چاپ آن را به شمارة 2 موكول كردهاند كه قرار است تيرماه منتشر شود. باز هم خبري نشد... يعني آن قدر خبري نشد كه فرض كردم روشنان هم يكي از همان نشرياتي است كه بعد از كورسوي شمارة اول، دار فاني را وداع گفته. اواسط سال 1383 مقاله را دوباره خواندم و ديدم كه كمي بيات شده. بنابراين، دوباره دست به تصحيح و اصلاح زدم و متن تجديد نظر شده را براي دوست، همكار و مشاور حرفهاي فريختهام، آقاي مهدي حجواني، صاحبامتياز و سردبير پژوهشنامة ادبيات كودك و نوجوان ارسال كردم، با اين يادداشت كه اگر فرصت شد، نگاهي به آن بيندازند و كاستيها و خطاهايش را تذكّر دهند. باز هم خبري نشد. اما از آنجا كه حجواني را ميشناسم و ميدانم وقتش را به بطالت نميگذراند، حدس زدم حتماً در اثر تراكم كارهاي ديگر، اين درخواست را فراموش كرده و مقالهام از سبد كاغذهاي باطله سر درآورده.
بعد، اواخر بهار 1384 از پژوهشنامه تماس گرفتند كه: «نميآي حقالتأليفِتو بگيري؟» رفتم و ديدم كه حجواني عزيز لطف كرده و مقاله را در مجلهاش جا داده. تازه يادم آمد كه در آن يادداشت هيچ به قضية روشنان اشاره نكرده بودم و خوشحال شدم كه لااقل نوشتهام هدر نرفته. اما هفتة بعد، ديگر همكار عزيزم، خانم كاتارينا ورزي (كه همزمان با من مقالهاي را به روشنان سپرده بود) تماس گرفت كه: «نميري حقالتأليفِتو از روشنان بگيري؟» به اين ترتيب، مقالهام همزمان در دو نشرية تخصصي مشابه چاپ شد كه يكي دو سال كهنهتر از ديگري بود!
بدم نميآيد براي يك كار دو بار پول بگيرم. از نظر قانوني هم هيچ كار خلافي صورت نگرفته بود. اما اين بار خوشم نيامد و از روشنان چيزي نگرفتم، آنها هم دوباره تعارف نكردند. پس مطلبي كه در اين سايت قرار دارد، همان نسخهاي است كه در پژوهشنامه چاپ شده.
ترس از تاریکنِت (Afraid of Darknet)
نويسنده: جِیمز پَتریک کِلی
مترجم: مهرداد تويسركاني
در ميان نسل نويسندگان و صاحبنظران ميانسالِ ادبيات علميتخيلي آمريكا، جيمز پتريك كلي يكي از سرشناسهاست. او از چند سال پيش، در ماهنامة برجستة Asimov's Science Fiction يك ستون دائمي به نام On the Net دارد كه به نكات متنوع، ولي مشترك ميان تخيل علمي و اينترنت ميپردازد. مقالة حاضر، كه در شمارة فوريه 2005 آن نشريه به چاپ رسيد، نگاهي بدبينانه نسبت به آيندة كپيرايت در عصر نشر الكترونيك است و در اين ميان، خودِ كِلي از ديد يك نويسندة حرفهاي و پركار، راهكار خوب و قابل تعمقي را به عنوان جايگزين پيشنهاد ميكند.
نويسنده: مهرداد تويسركاني
اين مقاله و مقالة بعد، يعني «گونهشناسي داستانهاي آرمانشهري»، دو فصل اول كتابي هستند كه ظاهراً بايد نگارشش چند سال ديگر تمام شود. اما دلم نيامد آنها را تا آن وقت در آبنمك بخوابانم. البته ترديد ندارم كه اين مقالهها تا پايان راه دستخوش تغييرات و اصلاحات زيادي خواهند شد. به هر صورت، سوّمين مقاله از اين مجموعه، يعني «گونهشناسي داستانهاي روباتي» را به عنوان مقدّمه براي كتاب جنگ با روباتها (مجموعهاي از داستانهاي كوتاه روباتي، نوشته و ترجمة دوست عزيز، پيمان اسماعيليان) نوشتم. مقالة حاضر در سال 1381 نگاشته شده.
گونهشناسيِ داستانهاي آرمانشهري
نويسنده: مهرداد تويسركاني
اين مقاله در اصل، متن بازنويسي و تكميل شدة دو مقالة «درآمدي بر سير نحوّل داستانهاي آرمانشهري» و «زمانشهرها و داستانهاي زمانشهري» است .
نويسنده: مهرداد تويسركاني
بخش عمدة هر شماره از پژوهشنامة ادبيات كودك ونوجوان به يك موضوع ويژه ميپردازد. اين فصلنامه فراخوان مقالات را دستكم شش ماه پيش از انتشار هر شماره براي همكاران و صاحبنظران ارسال ميكند. ابتدا قرار بود شمارة 44 به موضوع «مرگ كتاب كودك» و شمارة 45 به «كودك مطلوب» اختصاص بيابد. هر دو موضوع به دلم نشست و آنها را چنان در ارتباط تنگاتنگ با يكديگر يافتم كه تصميم گرفتم ديدگاههايم در اين موارد را به جاي دو مقالة مستقل، در قالب يك مقالهی بلندِ دوقسمتيِ يكپارچه بنويسم. «مرگ يا دگرديسي؟» بخش اول و در واقع، مقدمات آن مقاله بود. اما به دلایلی که گاهی در کار مطبوعات اجتنابناپذیر است، انتشار بخش دوم مقاله بیش از حد طول کشید و سرانجام به با تحت عنوان «کودک مطلوب آینده» در شمارة 51 فصلنامه (زمستان 1386) جا گرفت. همچنین از آنجا که به تشخیص آقای حجوانی عزیز حجم مقاله از ظرف فصلنامه بیشتر شده بود، با تأیید من کمی آن را قیچی کرد. آنچه در اینجا میآید، متن کامل هر دو مقاله و در نتیجه کمی طولانیتر از نسخة چاپ شده است.
اين وبپيج آخرين بار در تاريخ 2008/05/19 روزآمد يا ويرايش شده است.
© 1387-1385 مهرداد تويسركاني
© 2006-2008 Mehrdad Tooyserkani